1) Eerste periode is van 22 december tot 21 januari.          Naar volgende periode >>

(zomer, warm, vroege moesson, soms zware regenval, behalve in de woestijn, daar kan het jaren niet regenen). Oost Afrika warm en droog van december-februari.(Zambia veel regen in januari)(december: regen in hooglanden van Angola in Noorden) Noordoost Afrika: Ethiopië, Djibouti en Somalië: januari koel en droog.

21 december is de langste dag op het zuidelijk halfrond; De midzomerzonnewende Prehistorische periode van: Stier (Zodiak A, zie hoofdstuk Zodiak) (zie ook het noordelijk halfrond; midwinterzonnewende en Driekoningen ).

Roodbruin?

Volgens de Bushmen was er eens een grote waterbuffel van oorsprong de heerser der dieren. Hij was toen een vleeseter en leeuw moest voor hem jagen. Totdat de leeuwen er genoeg van hadden en hem doden.

De zodiak van Stier wordt gevolgd door de tijd van herders Ram (Zodiak B), landbouwperiode van Vissen (Zodiak C) en Grote landbouwperiode van Waterman (Zodiak D)

  

Bushmen van Namibië: zagen in de 2 helderste sterren (Alpha en Beta) van het sterrenbeeld van Boogschutter twee jagers met bogen. Boogschutter is het nieuwe sterrenbeeld van periode (F). Zij verstopten zich achter twee grasstruiken (De twee Magellhaanse wolken). Ze gingen af op het sterrenbeeld van Orion. De boogschutter opent het jaar (in vele culturen). Het mythische duo staat ook voor de dualiteit (zie Tweelingen). Zij reizen langs de sterrenbeelden en vertellen het verhaal van de jaarcyclus dus van de sterrenbeelden en de jacht/ verzamelen. Dus ze reizen vanaf boogschutter naar rechts van het kalendersysteem (zie de kaart). Elk volk van de aarde heeft hiervoor zijn eigen mythisch/ goddelijk paar en bijbehorende mythen. Zoals de opdrachten van Heracles. De Kelten van het noordelijk halfrond keken ook naar de Zomerdriehoek (sterrenbeeld van Zwaan) in deze periode.

Sterrenbeeld Boogschutter staat in de winter precies recht boven de woestijn van Zuid Afrika (dus ook boven de Sutherland Observatory; het nieuwe sterrenobservatorium in de Karoo woestijn). Op 21 december staat de zon loodrecht boven de steenbokskeerkring in Zuid Afrika in Namibië. Men heeft hier dan praktisch geen schaduw.

Men vertelt ook de mythe van de jager Xau en zijn zoon Ghabbo. Die op een lange reis gingen naar het land van de onderwereld in het westen (de zee, waar de zon ondergaat). Omdat de sjamaan een boze droom had gekregen over het verdwijnen van de antilopen.


Kalahari: december en januari is de geboortetijd van de wildebeesten of gnoes (zomer). (busmennaam: gnu/gnoe: wildebeest, donkere bok, grote bok.). De geboortetijd van de gnoes is erg belangrijk voor de gieren en valt samen met hun broedtijd (op de hoge steile rotsen). De gieren zijn erg belangrijk omdat zij alle kadavers van dode dieren opruimen. Ze volgen de gnoes op hun trek. Helaas zijn er weinig gieren over als gevolg van vergiftiging (hierdoor ontstaan er meer ziekten en zijn er meer wilde honden). De gier vinden we terug in het sterrenbeeld Zwaan. De hyena's letten op de cirkelende gieren en werken samen met de gieren omdat ze de taaie huid van de gnoes kunnen opentrekken. Elke soort gieren eet zijn eigen vleessoort (pezen, spieren, botten of rest). De jakhals probeert als laatste wat vlees te krijgen maar de grote Orengier kan de jakhals makkelijk verdrijven. De gieren worden in Afrika gezien als boodschappers tussen mensenwereld en de godenwereld omdat ze het hoogst kunnen vliegen. Er zijn diverse soorten gieren die samenwerken. Soms verraad de kraai waar de prooi ligt opdat de gieren deze voor hem open maken. De Bushmen voeren de dans van de gier uit.

Bij de Maasai is deze vogel erg heilig omdat hij de zielen naar de hemel zou brengen van mens en dier, en erg lang leeft (vijand van de dood). Van december tot februari zoekt men naar bessen, vruchten en bollen (zie vorige periode).

Bushmen mythe: Als de stekelvarken de Xwai sterren ziet (ochtendsterren), de sterren van sterrenbeeld Arend (Aquilae onder sterrenbeeld zwaan). Verlaat hij snel de jachtgronden. Het stekelvarken laat de kinderen slapen (bedtijd). In de ochtend keren de stekelvarken en vleermuis samen terug naar hun onderkomens. De jager mag niet in slaap vallen en moet wakker blijven tot de terugkeer van het stekelvarken naar zijn hol; als de Melkweg terug komt en bepaalde sterren ondergaan. Dat wil zeggen: "Als de Arend zich op zijn rug draait" werd het ochtend. Een stekelvarken was gemakkelijker te bejagen als hij s'nachts uit zijn hol kwam dan om zich in het hol zelf te moeten graven. De stekelvarken werd gevangen met een lange stok met haak.

De mooiste dansfeesten van de Bushmen zouden midden in de woestijn (ergens bij een Pan) in de zomer plaatsgevonden hebben na de regentijd. Men kwam samen om te spelen en eten. De lier van 4 snaren werd door alleen vrouwen bespeeld. Een jong meisje bespeelt de snaren met een stokje terwijl een oudere vrouw de klanken versterkte door met haar duim over de snaren te strijken die het meisje aanraakte. De een-snarige boogharp werd bespeeld door de man. Meestal gebruikte men deze instrumenten om regen af te roepen.Zie ook de duim-piano.

Bushmen Mythe van de sterren: Een jonge vrouw die een initiatie onderging van meisje naar vrouw ligt in haar hut. Haar graafstok staat in de grond. Het is taboe voor haar om voedsel te zoeken, ze mag ook niet kijken naar de springbok en eten van de springbok. Ze is ziek en bang voor de jongen met de boog (toekomstige man, initiatie of sterrenbeeld boogschutter?) Ze gooide de gloeiende as in de lucht die de Melkweg werd. Deze geeft licht in de donkere nacht en wijst de weg. Ze gooit de stukjes van de oude rode eetbare !huing wortel omhoog die veranderden in rode sterren (deze werden ook graag gegeten door de stekelvarkens en bavianen). En ze gooit stukjes van de jonge eetbare !kuissi wortel omhoog die veranderen in de witte sterren. De sterren volgen de zon en draaien rond. Als de Melkweg plat ligt gaat ze mee met de sterren. Als de Melkweg rechtop staat wacht ze tot de sterren terug komen. De sterren wachten op de zon. Elke jager die dood gaat veranderd in een ster. (Dit is een samenvatting van de mythe, de echte mythe is veel mooier).

Het sterrenbeeld Zwaan is één van de meest bewolkte sterrenbeelden van de Melkweg.

---------------------

Periode van Steenbok (Zodiak E) in Egypte:

Denderah kalender/ Zodiak in Egypte komt precies overeen met de periode van Steenbok in deze tijd. Hierdoor kunnen we de overeenkomst met de seizoenen en de natuur goed volgen. De Grieken hebben veel van de Egyptenaren overgenomen.. Maar de Egyptische kalender is ook beïnvloed door overheersing van andere culturen. Sinds kort moet ik ook vraagtekens zetten bij de vertaling van veel mythen...omdat het schrift nog niet is vertaald (wordt aan gewerkt).

Nieuwe vertaling: Maand 5



Afbeelding van de Denderah kalender in positief. Voor de weergave van de sterrenbeelden en de kalender is het beter om deze in negatief te bekijken. (de sterren  zijn later toegevoegd en staan wellicht niet helemaal op de juiste plek). De afbeeldingen geven vaak de klank weer van de woorden en niet zozeer de betekenis.

Egypte: Denderah kalender; Steenbok heeft de kop van een geit met horens, de voeten van een hert en de staart van een vis.

Koptisch: Baramhat, zie 3. Boven de steenbok zou de planeetgod Mars staan. Deze god is gelijk aan de held-god ofwel het sterrenbeeld van de gelijknamige Grieks-Romeinse Heracles/Hercules.

Voor hem staat het sterrenbeeld Zwaan/ Zomerdriehoek. Opvallend is dat het hiëroglief voor zwaan (met de gekrulde nek) ontbreekt in de lijst.

De ganzen, ibissen, reigers en andere trekvogels zijn in deze periode te vinden in Egypte. Ze gebruiken de Nijl ook als trekroute. Naast Hercules/ Mars vinden we een valk/ havik en ibis/ reiger als sterrenbeeld Arend ofwel hemelvogel op de Denderah zodiak. In Egypte (en Noord-Afrika) trokken de wintergasten zoals de grauwe gans (Anser Anser) nu weg naar het noorden. De ooievaar (en gans) was nu de herfstvogel/ hemelvogel die de dode zielen meenam (zie ook periode 11).

In de tempel van Karnak (gebouwd in periode E) kon men tijdens de zomerzonnewende de zon zien opkomen tussen de pilaren.

In januari zaaide men bonen en vlas. De landbouw was volledig aangepast aan de Nijl en en liep niet gelijk aan de rest van wild Afrika.

Koptische Orthodoxe kalender (rond 284 n Chr): de maand Toba (9 januari). De Koptische kalender loopt 3 maanden uit van de oude Egyptische kalender als we de namen vergelijken. Dit is een gevolg van de Precessie. (Eigenlijk heette deze maand dus : Baramhat, letter B staat ook voor letter P, bijna zelfde uitspraak) Zie voor kalenderwijzigingen de periode 9.

(In Ethiopië heette deze maand later Megabit)

De Orthodoxe christelijke kalender volgt nog steeds de uitgelopen middeleeuwse kalender en heeft haar eigen plaatselijke heiligendagen.

Zo viert men op 6 en 7 januari de Koptische kerstnacht. Het belangrijkste Koptische feest waarvoor men ook vast. Sommige Kopten vieren zowel de kerst van 25 en 26 december als het latere feest. Ook Johannes de Doper is voor de Kopten belangrijk. Kinderen die gedoopt zijn krijgen 40 dagen hierna een kruisje op de pols getatoeëerd. Vroeger met een eenvoudige naald met roet.

-----------

Centraal Zuid Afrika: in de Okavango Delta zijn vele waterbuffels die grazen van het groene gras. Ze worden bejaagd door de leeuwen. Hier zijn dan ook al jonge leeuwen te vinden hierna volgt een tweede worp (periode 4).

Malawi: januari en februari: bloeien de orchideeën, In januari trekken de broedvogels weg.

Oost Afrika, dieren verzamelen zich rond de waterplaatsen en er zijn nog vele trekvogels.

Tanzania: De blauwe gnoe (Connochaetes taurinus) of wildebeest, is in de regentijd tussen december en maart te vinden in de Ngorongoro (krater) ten oosten van de Serengeti. Ze leven daar verspreid. De ondersoort, de westelijke witbaardgnoe (Connochaetes taurinus mearnsi) is degene die de grote cyclische trektocht maakt in de Serengeti.

Tanzania/ Botswana: zaaitijd Millet (gierst) 1-15 januari. zaaitijd Sorghum (vingergierst) 15 januari-15 februari. Soms zaait men ook moderne maïs en erwten/ bonen (1-15 januari) of eerder (15 november-31 december)

Zimbabwe/ Botswana: zaaitijd Sorghum (vingergierst) 15 januari-15 februari.

Namibië: zaaitijd Millet / zaaitijd Sorghum (vingergierst) bij het Owambo/ Ovambo volk

Noord Oost en Oost Afrika: berg beklimmen januari-eind februari

Kenia: Het Nandi volk en het Kalenjin volk kalender. Deze periode komt overeen met Ng' atiato/ Ngotioto. Ng' otyooto is een plant met rode bloemen en zachte sappige stengels.

Angola: Potvissen (Spermwhales; Physetermacro Cephalus) zijn te zien van januari tot mei. In december vallen de grote regenbuien boven de hooglanden van Angola, hiervandaan stroomt het water naar de Okavango Delta waar het na een half jaar zal aankomen.

Kaapstad; Cape Minstrel’s Carnival in januari. Van januari-maart bloeien de rode Disa orchideeën (Disa Gorge).

Zwaziland in januari; Incwala-ceremonie (eind december). Het nieuwe jaar wordt feestelijk ingeluid met veel zang en dans. Oogstfeest en ritueel van het eerste fruit (zie volgende
periode). De maïs staat 25 december ongeveer 30cm (1voet) boven de grond (oogst maïs pas vanaf eind april).

Natal en Zoeloeland van Zuid Afrika: Eind december of begin januari: nieuwjaarsceremonie. Vroeger verzamelden alle mensen zich bij de kraal van de koning om te feesten en dansen. Verschillende (nieuw geoogste) gewassen zoals vooral maïs, bepaalde granen en pompoenen werden vermengd met het vlees van een geofferd die en met kruiden werden gekookt in grote speciale potten voor dit feest. Hiervoor maakte de sjamaan nieuw heilig vuur aan door twee stokjes tegen elkaar te wrijven (man en vrouw). Dit hout werd gemaakt van de Uzwati boom van de koning zelf. Het stokje van de vrouw was iets korter. Niemand behalve de koning mocht de stokjes aanraken). De koning legde iets ervan in de mond van zijn mensen zodat ze iets van zijn vruchtbaarheid en kracht meekregen voor de rest van het jaar. De mensen mochten niet van deze eerste gewassen eten voor dit ritueel. Tijdens het feest zou de koning zelf dansen in een mantel van gras of van kruiden en maïsbladeren. Hierna werd de mantel verbrand en de as in de grond getrapt door het vee (om het vruchtbaar te maken). Men danste zo wild en maakt veel lawaai en de mensen waren niet verantwoordelijk voor wat ze zeiden en deden. Later mochten de gewone mensen ook alleen tijdens dit feest praten tegen de koning en zeiden wat ze dachten.

Tijdens een gelijksoortig feest van de Mpondo/ pondo mensen van de Oostkaap ter ere van de oogst werd een pompoen of kalebas gevuld met maïs en een geofferde jonge stier gepresenteerd aan de koning. Na deze rituele maaltijd deed de koning tijdelijk afstand van zijn troon. De stieren van de omgeving werden bij elkaar gebracht en men liet ze vechten om te bepalen wie de koning van hen was voor het komende jaar. De jongeren deden aan sportieve wedstrijden in kracht, dansen en rennen. Hierna mocht alle mensen doen wat ze willen onder begeleiding door luide muziek. Men zou zelfs iemand mogen doden. Daarna nam de koning weer zijn plek op de troon en koos de sterkste en stoerste winnaar uit als krijger.

Botswana: Bechuanaland: Vroeger om het nieuwjaar te vieren op een bepaalde dag in januari: De mensen moesten zich reinigen. De mannen nemen de bladeren van een meloen die Lerotse (Bogobe jwa lerotse) werd genoemd, en verknijpen deze in de hand. Hierna smeert men het sap op de grote teen en navel en men zei dat dit vroeger op alle gewrichten werd gesmeerd. Hierna gaan ze naar huis om hun familie in te smeren met het sap uit de bladeren. Sommige bladeren werden vermengd met melk en aan de honden gevoerd. Ook de pap-kommen werden met het sap gereinigd. Hierdoor was men beschermd tegen alles voor de rest van het jaar. Deze meloen was vroeger erg belangrijk als hoofdvoedsel in het droge seizoen (zie de oogst van de meloen eind mei). Het was dus ook een feest om te vragen om een goede oogst en na deze rituelen mocht men pas nieuwe oogst eten. Wellicht ook het oude zaaifeest van de Sorghum. Het was ook gebruikelijk dat elke man die avond met zijn vrouw moest slapen. Zij was verplicht om nu op te biechten of ze het vorige jaar ontrouw was geweest en als dat zo was dan moest ze gereinigd worden door de Sjamaan. Tevens wisselde bloeddruppels met kruiden bij elkaars navel gemaakte sneeën uit.

Zimbabwe: Matabele, Bantoe volk: nieuwjaarsfeest. Gehouden op de eerste volle maan na de zomerzonnewende (21 december). Volgens anderen gehouden op een aantal dagen na de volle maan van Februari dat zou samenvallen met het begin van het jaar. Men verzamelde zich in de hoofdstad Bulawayo van Zimbabwe. Men danste in een bijna-cirkel voor de koning. Soms danste de koning zelf mee. De sjamanen en handlangers sloegen de dansers met doren-struiken. De vrouwen van de koningen zongen en dansten voor hem in een lange rij terwijl ze hun huwelijksring in de rechter hand hielden en groene takken in de andere. Op de derde dag van het feest werden honderden ossen geofferd. Het vlees en bloed van het zwarte en heilige vee werd in amuletten verwerkt. Iedereen mocht mee-eten. Op de vierde dag hield men de ceremonie van het gewas. Alle mensen gingen zich in de morgen in de rivier wassen. De sjamanen namen een schaal mee met nieuwe groenten en maïs en gooide deze in het publiek die het mochten eten.

Zuid-Afrika: In de zomer komen de Onechte Karetschildpadden (Caretta caretta) en Lederschildpadden (Dermochelys coriacea) naar de kust om eieren te leggen op het strand. Aan de Congo-rivierdelta in januari. Ook in Angola komen de meeste zeeschildpadden aan de kust om eieren te leggen van november tot januari.

28 december: Feest van Sint Gabriël, duizenden pelgrims trekken naar de Kathedraal in Kulubi in Ethiopië. Veel danken voor het vervullen van een wens en vooral voor het dopen van de baby's (ook op 26 juli).

De meeste Afrikaanse landen vieren op 25 december eerste kerstdag (26 december kerstpakket dag voor de knechten en bedienden) en op 1 januari nieuwjaarsdag.

Zambia: De Batonga visers noemen de geest van de Zambezi rivier: Njami Njami of Nyaminyami, met de kop van een vis en het lichaam van een slang. Mana Pools: In de taal van de Shona staat mana voor het getal 4, voor de 4 meren in de Zambezi rivier. Zie: Mana Pools National Park. Zie periode 7.

Nieuwjaar en Driekoningen

5/6 januari Feest van de 3 eenheid. EGYPTE: Op 6 januari vierden de Latere Egyptenaren dat de maagd het leven schonk aan de zonnegod (oude vertaling Aton)?. Tevens was er een feest ter ere van de Nijl. Vertaling onzeker.

Noordoost Afrika: Ethiopië: Leddet (Orthodox kerstfeest) 6 en 7 januari. Nachtelijke kerkdiensten.

Ethiopië: 9 januari: Start van de maand: Tir (Zie Egyptisch Koptisch: Tir/thyr, van 7, 8 of 9, vooral maand 9)(Perzisch : <Tir>: Sirius)

Ethiopië: 6 januari; Epifania (Driekoningen) wordt Timkat genoemd (Orthodox-christelijk). Waarbij de doop van Christus of de verschijning van Jezus/ De heer wordt gevierd. Gekoppeld aan Ethiopië omdat een van de koningen Baltazar uit Abessinië (Ethiopië) zou komen. Maar dit feest valt gelijk met het oogstfeest van de boeren. Het feest duurt drie dagen. De tafels (Tabbots) met de tien geboden komen uit de bewaarplaats en worden in processie gedragen over een tapijt. Ook de beeltenissen van Jezus en Maria worden rondgedragen. Begeleid met zang, dans, sisterns (muziekinstrument) en bellen. Ook zingen de mannen krijgsdansen. Men houdt een soort schouderdans. Ook draagt men veel witte kleding als teken van reinheid en maagdelijkheid. Velen laten zich dopen om nog reiner te worden. Men verzameld zich op een heilige berg voor een gezamenlijke maaltijd van brood en bier. De vrouwen dansen tegenover elkaar. De volgende dag worden de tafels en de gelovigen nog een keer gedoopt in de paleisvijver. Nadat de Bisschop het kruis in het water heeft gedoopt, springt iedereen in de vijver. De Priesters mogen niet baden maar laten zich besproeien. Sommige mensen nemen het gezegende water mee naar huis voor de thuisblijvers. Bij Aksum houdt men het Timkatfeest bij het bad van koningin Sheba. Dit is een soort vijver bij het veld van menhirs. In Lalibela met zijn vele tempelkerken is een soort mini-Israël nagebouwd. Met het kanaal als de Jordaanrivier en Bethlehem stad in de rotsen uitgehouwen. Het Timkat feest werd ook gebruikt om een partner te vinden.

Soedan: El Dhura: Start zomerseizoen. Aangegeven door een sterrenbeeld. El Dhura is een van de 4 seizoenssterren. :دَوْر :Dhoer: periode, cirkel, ronde,cyclus (Nederland: toer). Zie taal en jaarbegin bij noord 9C. Grootste oogst en oogstfeest valt in januari. Dura is ook de naam voor Sorghum in het Arabisch (Sorghum bicolor) Ofwel:الذرة: Aldhura. In het Soedanees:sorgum. (Perzisch:سورگوم:sorghum, sorghum bicolor:سورگوم دورنگ :<sorǧum do ranǧ>: tweekleurige sorghum, zie dori: periodiek, cyclisch). In het zomerseizoen verbouwde men het graan.

(Opvallend is dat de term "rood" in het Perzisch sorg is) in Het graan werd opgeslagen in een kofo: grote ton gemaakt van koemest en as.

Namibië: In Botswana en Zimbabwe broedtijd Helmparelhoender (Numeda Meleagris/ Helmeted guineafowl). Deze grote vogel (met rode helm op de kop) broedt na de regens. In deze landen vooral van januari tot maart (rond de 12 eieren, maar sommige vrouwtjes leggen eieren bij elkaar in het nest zodat een nest wel 40 eieren kan bevatten). Parelhoenders worden veel bejaagd en staan ook afgebeeld als rotskunst. Zie ook periode 10.

Mozambique bij Maputo (Delagoa Bay). Hier leeft een kleine bruine kever die veel schade aanricht onder de bonen en maïs. De Baronga noemden deze noonoo. In december/ januari wanneer de insecten gaan zwermen, hield men een speciale ceremonie. De vrouwen verzamelden ze van de bonenstaken in schelpen. Een tweeling-meisje moest de kevers in een kalebas vervoeren. Ze werd gevolgd door vrouwen die hun armen, middel en hoofd waren bedekt met gras. In hun handen hielden ze takken van maniok met grote bladeren die ze heen en weer wuifden. Ze verzochten de kever weg te gaan en de velden met rust te laten. Het meisje gooide de kalebas in een meer en de vrouwen schreeuwden hierna obscene liederen.

Zuid Afrika, Bateleur (Terathopius ecaudatus/ Berghaan) roofvogel, bekend als symbool van Zimbabwe. Broedt van januari tot april. Zwart met rode poten en rood gezicht.

--------------

Periode van Boogschutter (nu) (Zodiak F)

KhoiKhoi (Hottentot) Korana: Nummer 5: goro. Kaapse uitspraak vroeger: Kouru (als Ka)

Bushmen nummer 5:  mtano. Heel soms: gro (goro). Betekenis: klif, afgrond, valkuil, gat in bomen.

Bantu Magosi vroeger: Meslano. Xhosa modern: Emihlanu

Witte ossen waren heilig voor de KhoiKhoi en geliefd in de kudde.

Bushmen: Bala: zomertijd, regentijd. Van Balekwallala: (Sorghum bicolor) durra, kafir (kafferkoren). Zie de zaaitijd in deze periode. Wellicht ook van oogst beala/ bula: honing.

Naar Madagascar en Zanzibar 1A

Naar het Shrift 1B

Naar West Afrika 1C

Naar de volgende periode 2