11) Dan volgt de periode van 22 oktober tot 21 november.     >>

(nog vroege stormseizoen). (Zuid- Afrika: november-januari kans op wervelwinden, soms in november al zeer warm)(Kenia: regen in november)(Nairobi: kleine moesson november-december) (Tanzania eind oktober-begin december lichte regen tot in april), ). Oost Afrika in november vrijwel elke dag regen. ( Botswana: oktober/ november: heet en droog, november-februari regen, zomer). (Congo-Zuid regen vooral in november)(Zambia november-december, begin regentijd) )(Zuid Afrika; warm, regenseizoen eind oktober t/m maart) (Angola regenseizoen van november-mei) (Mozambique regenseizoen van november tot maart) (Kalahari: november is start regenseizoen)

Prehistorie periode van Vissen (A). Dit is niet toevallig maar letterlijk de periode waarin men begon met vissen. Zie het sterrenbeeld ook als de voorjaarsbrenger de zwaluw bij de Mesopotamiërs. Kleur wit in zodiak A.

31 oktober/1 november Feest van de doden(40 dagen na de lente equinox) viert men het grote vuur feest. Op het zuidelijk halfrond staat dit in het teken van de pasgeboren kinderen (zoals de meifeesten op het noordelijk halfrond). De kraanvogels brengen hier de zielen van de kinderen mee. In het sterrenbeeld vissen kan men dit symbolisch zien als een moeder die is verbonden met een navelstreng aan haar kind. Dit zien we terug in de Griekse mythen die bij de meifeesten horen op het noordelijk halfrond.



Bushmen: Khoikhoi jagers: mythe; de ster Aldebaran (Alpha Tauri van het sterrenbeeld Stier) is de jager die zijn vrouwen de Plejaden achtervolgt. Een andere mythe gaat over het Zuiderkruis die twee jagers voorstelt die jagen op een elandantilope. Zij worden achtervolgd en gedood door twee leeuwen “hoeders van het westen” als de twee sterren van sterrenbeeld Tweelingen. Door hun vader zou dit worden gewroken. Deze mythe wordt nagespeeld in oktober waarbij de zonen uiteindelijk weer tot leven worden gewekt. (in de regentijd van de Kalahari rond deze tijd).

Mythe verteld door een moderne Bushman in Namibie: De twee grote sterren aan de hemel werden Koma en Kanna genoemd. Het zijn twee grote jagers. Lang geleden toen de dieren nog mensen waren gingen ze hongerig op weg om een elandantilope te schieten. Ze hadden lang geen vlees meer gegeten (vanwege de droogte). Na 3 dagen lukte het ze maar s' nachts kwamen de leeuwen en doden de twee jagers. Hun vader maakte zich zorgen toen ze niet terugkwamen en de schilpad bood aan om de zonen te zoeken. Ze kwamen bij de as van een vuur en vader zei; "steek je kop in de as". Maar het vuur was koud en de zonen waren er lang geleden geweest. Dus gingen ze verder tot de volgende vuurplaats maar dit vuur was nog een beetje warm dus de schildpad jammerde. De volgende avond kwamen ze weer bij een vuurplaats en deze brandde nog. Toch stak de schildpad zijn kop er in en verbrandde zich. Vader lette er niet op want hij zag leeuwen die een elandantilope opaten. Ze hadden zijn zonen in de buurt begraven. Vader vroeg; "hebben jullie mijn zonen gezien?"."Nee, maar we vonden deze eland" en ze begonnen te eten. Vader wist zeker dat ze zijn zonen hadden gedood en zei dit tegen de schildpad. "Laat me met rust, mijn hoofd doet zeer!" zei de schildpad. Toen de leeuwen weggingen om te drinken nam vader de grote hoorns van de elandantilope en hing ze in een boom. Hij begon onder de boom te dansen. "Kom schildpad doe ook mee, riep hij". Plotseling doken de leeuwen weer op en toen was er een alarmgaai vogel die schreeuwde. De leeuwen namen de uitnodiging van de vader aan om onder de boom mee te dansen. Maar toen viel de hoorns van de elandantilope uit de boom boven op de leeuwen. De zoons kwamen ineens tot leven en de leeuwen waren dood.

De Bushmen waren meesters in het vlechten van visfuiken en vallen. Deze maakten ze o.a. van riet en jong karrihout ("harde kool") in diverse kleuren en patronen. In de lente ving men hiermee gouden brasem en barbeel.

In Afrika zagen de bewoners ( o.a. de Bushmen) in het Zuiderkruis de koppen van een kudde van 6 giraffen. Twee jongen en vier volwassenen. Deze giraffen wijzen de weg naar het zuiden en was handig om s' nachts de weg te vinden. Als deze in oktober vlak boven de bomen stonden (in moderne tijd) wisten de mensen dat ze geen gewassen meer moesten planten. Dit sterrenbeeld was dus erg belangrijk voor de bewoners van het Zuidelijk Halfrond. Ook de giraffe werd gebruikt om de regen aan te roepen en een grote giraffe staat op de rotstekeningen in Twijfelfontein. Voor de Bushmen staat de giraffe in verband met de boog of boogharp want van de lange pezen van de giraffe benen maakt men de boogpees.(zeer oud sterrenbeeld).

De Bushmen waren dol op het merg uit de ruggengraat van de giraffe. Om een giraffe te vangen maakte hij soms gebruik van een glinsterende steen (kristal). Hiermee lokte hij de nieuwsgierige giraffe naar zich toe.

Soms staat de springbok onder de giraffe.                    

Grote Landbouw periode van Boogschutter (D)

----------------

Periode van Schorpioen in Egypte (E):

Koptisch: Megabit/Toba, zie 1. Begin van het zaaiseizoen in Egypte?. Dit is het tegenovergesteld van het zaaiseizoen in noord Europa en Mesopotamië, maar valt gelijk met de Induscultuur en het oude Griekenland en de Middellandse Zee. De Nijl overstroming was nu weer voorbij en men kon opnieuw gaan zaaien en planten. Het echte zaaien van graan begon pas vanaf november als het water wat was weggetrokken (zie ook de volgende periode).

In Egypte in de Siwa Oase is het in november tijd voor de dadeloogst. Oogst van Sebesten pruimen. Bloei van voorjaarsbloemen zoals de narcis, koekoeksbloem en viooltje. In Afrika is het lente.

Nieuwe vertaling: Maand 3: ploegmaand

Komen van <tir> de ster Sirius wellicht genoemd bij maand 3 zie symbool 𓌣 (T23, arrowhead) <tirak>: pijl, mast. Afgekort <tir> (Tir is gelijk aan de vierde Perzische maand). (tekst eind 20ste eeuwse Dynastie of vanaf late nieuw rijk, bron Ashmolean Museum HO 1256).

In Egypte keek men waarschijnlijk ook in november naar de meteorenregen "de Leoniden" vanuit het sterrenbeeld Leeuw komen. Vooral rond half november. De hoeveelheid meteoren verschilt per jaar maar soms vallen er zoveel dat het een meteorenstorm wordt genoemd. Arabisch (شهب الأسديات): shahb al'asdiat: leeuw (meeldraden/kalmeren) -meteoren/vallende sterren. Zie (أسد)asad: Leeuw.(Zie (شهباز)shahabar: adelaar/ arend.


Op de kalender van Denderah: De krokodillengod werd vooral vereerd in Fayum. Schorpioen was in Egypte een belangrijk symbool voor het zaaien. Onder schorpioen op de Denderah kalender vinden we de baviaangod op een boot.

Vanaf november tot april beginnen de nijlkrokodillen met eieren leggen in Afrika. Daarom hoort de krokodil bij deze periode. Ze leggen ongeveer 50 eieren. Na 3 maanden komen de jongen uit. Ze paren ongeveer 2 maanden hiervoor. Zie de gekroonde krokodil op het huis of een toren.

Feit: De Ramses tempel in Abu Simbel was uigelijnd op de zonsopkomst op 22 oktober (overgang naar deze periode, nieuwe sterrenbeeld). De zon schijnt naar binnen op de beelden achterin. (dit gebeurt ook op 22 februari).

Deze periode was volgens Plutarchus gelijk aan de Egyptische periode van schorpioen (E) gelijk aan de maand Atyr (Hathyr/tir)van de nieuwe vaste Alexandrische kalender van 30 vChr). En zou staan voor de Griekse Atheense maand; Pyanepsion (van de Attische kalender) en Boeotische maand Damatrius (naar godin Demeter). Echter de kalender was niet constant en er werd te onpas een schrikkelmaand ingevoerd. Daarom vergelijk ik de maanden met de feesten. Overigens was de Egyptische kalender ook al 31 dagen uitgelopen en dus ook de Griekse kalender daarom was deze periode toch gelijk aan de Atheense maand: Maimaktèrion. Maar zie periode 5, overeenkomst tussen naam en feest.

(In Griekenland: Sommige Griekse boeren wachtten met ploegen tot de kraanvogels (hemelvogels) weer overvlogen naar het zuiden. Hun trompetgeschal was van ver te horen en kondigden ook de regen aan (Aristophanes). De Griekse schrijver Hesiod rond 750 vChr en andere Griekse schrijvers vonden het als regel dat het ploegen zou beginnen na het dalen van de Plejaden in de ochtend. En rond deze tijd zou dit op 26 oktober zijn. Tevens begon men hierna opnieuw met zaai-rituelen voor de zaai van diverse granen. Het zaaien na het dalen van de Plejaden werd vermeld door Aratus, Plinius, Hippocratus. Ook Romeinse schrijvers zoals Vrigil en Columella bevestigen dit. In de tijd van Columella dalen de Plejaden in de ochtend van 24 oktober van de Juliaanse kalender wat overeen zou komen met 16 oktober van de Gregoriaanse kalender. Dus met de Precessie verschuift het dalen van de Plejaden ook terug in het jaar (zie Afrika). Wellicht hebben de Grieken ook zaai rituelen overgenomen van de Egyptenaren omdat zij ook begonnen met zaaien in deze periode).

Koptische Orthodoxe kalender (rond 284 n Chr): de maand Hator/ Atyr (10 november). De Koptische kalender loopt 3 maanden uit van de oude Egyptische kalender als we de namen vergelijken. (Eigenlijk heette deze maand dus : Toba of Megabit, Megabit wellicht van Megara: grot naar de onderwereld?

In het prehistorische Egypte ontstonden er na de Nijl-overstroming modderpoelen en beekjes. Deze zaten vol met vis, en die kon makkelijk gevangen worden (periode van vissen). Uit de modder verschenen ook de kikkers en slangen. Daarom werden zij ook met deze periode gelijkgesteld. Egypte kent de kikvorsgodin. Op het noordelijk halfrond staan de kikkers ook in verband met de pasgeboren kinderen. Het kwaken werd vergeleken met een ziel van een ongeboren kind die roept om zijn moeder. Daarom was het bij sommige volkeren verboden om kikkers te doden.

In Egypte kwamen verschillende voorjaarsvogels broeden zoals ibissen, reigers en de grauwe gans (Anser Anser). Deze vogel heeft zijn winterkwartier in de middellandse zee en de kust van noord Afrika in deze periode. Zie ook het sterrenbeeld van Zwaan/ Zomerdriehoek in de vorm van een gans op de Zodiak van Denderah. Ook de Hop kwam langs de Nijl vliegen naar Kenya in oktober/november. Als hij langs Griekenland vloog was hij voor de Grieken de brenger van de dood maar in Egypte was hij juist de voorjaarsvogel in deze periode. Zoals ook de Ooievaar.

---------------

De Bedoeïenen gaven het sterrenbeeld Cepheus ook weer als: een herder met zijn schapen en hond



Kalahari-woestijn: regentijd van eind november tot maart, ongeveer 4-6 maanden (in sommige jaren blijft de regentijd ook wel uit en niet alle rivieren krijgen genoeg water). Alles kleurt groen en de bloemen gaan bloeien (vooral de meerjarige). In november worden veel antilopen geboren. Dit zijn dan o.a. de sabelantilope, spiesbok, springbok, maar ook het zwijn.  De Bushmen-jagers kunnen makkelijker de diersporen volgen in de modder. Daarom gaat men vooral nu op antilopejacht zoals op de gemsbok/ Oryx, de Koedoe en hartenbeest. Vroeger waren er dan vooral veel gemsbokken en hield men een speciale gemsbokdans. Zowel bij de gemsbokdans als de elanddans gebruikte men lange stokken (wellicht om de voorpoten uit te beelden). Bij de jacht op antilopen verzwakt men het dier met giftige pijlen en achtervolgt het al rennend. Het gif wordt gemaakt uit verschillende dingen zoals cactussap of van keverlarven. Een grote antilope kan het dorp een maand lang van voedsel voorzien. Maar van het vlees maakt men ook gedroogde repen (biltong). Voor de jacht op de gemsbok gebruikten de Bushmen liever honden omdat deze gevaarlijk van zich kon aftrappen. Bij sommige stammen was het eten van de gemsbok voor de vrouw taboe.

Nu zijn er ook veel leeuwen te vinden en de jakhalzen huilen. Oogst van honing en Oryx-komkommer (soort vrucht). Ook is dit in de Kalahari-woestijn de tijd om te vissen. Bij de Bushmen zei men dat vooral de Oryx of spiesbok de komst van de regens aankondigde (zie rotskunst). Voor een bepaalde groep van de Bushmen zoals de /Xau, geeft de springbok  aan dat het zomertijd is geworden. De twee sterren ( van welk sterrenbeeld?) verruilen met het hart van de jager. Zodat hij beter kan jagen. De sterren zeggen Tsau! Tsau! en vervloeken hiermee de ogen van de springbok. Het afgeschraapte springbok-vel werd gebruikt om op te liggen als bed. De witte springbok was bij de /Xau heilig en mocht niet gedood worden. De springbok maakt nu enorme sprongen van 2 meter hoog (pronken). Uit het been van de springbok werden naalden gemaakt om te naaien. Deze zouden beter zijn dan de metalen van de blanken. voor sommige stammen werd de springbok bejaagd om als volwaardig jager beschouwd te worden door de man waarna hij mocht trouwen. De springbok wordt ook afgebeeld in de rotskunst zie de Brandberg. Tijd van de jacht maar ook voor Bushmen rijst (het opgraven van eetbare larven). Maar helaas ook de tijd van de vele muggen en vliegen na de regen.

De Bushmen noemen deze tijd van: de blauwe kraanvogel, het verzamelen van de de krieboom/ kerri bessen (van de karee- of karooboom) en de jacht op de springbok. Van de springbok oren en bessen werden dansratels gemaakt (vaak om benen gebonden). Er waren veel regels en taboes voor de jacht en de behandeling van de botten van gedode dieren. Volgens de /Xan lijkt de kop van de blauwe kraanvogel op een gesplinterde witte steen. Het stenen werktuig ( witte steensplinter) werd gebruikt om de huid van de springbok af te schrapen. Men doet de klank van de kraanvogel na: Rrrrú- rrra.

De mythen van de heilige Mantis(Kaggen) (Bidsprinkhaan, Engels: Trickster) in combinatie met blauwe kraanvogel en hartenbeest (of elandantilope) horen bij deze periode. De mantis kan de jagers naar de dieren toe leiden maar hij kan ze ook weglokken door ze voor de gek te houden en zich in een dier te veranderen zoals een hartebeest. Hij zou linkshandig zijn. De Bidsprinkhaan zou een keer overvallen zijn door het donker en zijn schoen in de lucht hebben gegooid. Hij beval dat de maan ging schijnen (zie de schoen in de volle maan). De kinderen zoeken in deze tijd naar Kambro. Dit is een soort eetbare knol (Fockea angustifolia) met veel melkachtig vocht en goed als dorstlesser.

In oktober en november zoekt men in de Kalahari naar bladeren van Combretum transvaalense, Grewia flava, Latropha zeyheri en Leppia Scaberima. Deze werden gebruikt voor het brouwen. Van november tot maart kon men ook noten, bessen en zaden vinden, deze werden zo opgegeten of gedroogd voor de winter zoals: Euclea schimper, Grewia flava en Sclerocarya caffra. Vanaf de regentijd kon men verse planten zoals; bollen en wortels eten.

Bushmen /Xan Tijdens de regentijd smeerden de vrouwen zich in Boegoe en branden hoorns om zich te beschermen tegen de bliksem en regen. In een Mythe wordt de jonge vrouw verleid door de regen als regenstier. Ze gaat op zijn rug zitten en wordt ontvoerd tot bij een boom. Boegoe is een groep aromatische vetplanten en de belangrijkste is de Agothosma. Boegoe thee zuivert het lichaam en prikkelt de spijsvertering. Men kon met Boegoe zalf wonden genezen en bezeerde en verstuikte ledematen behandelen. Ook gebruikte men Buchu (agathosma betulina) tegen wonden en ontstekingen. Dit kruid zou men ook symbolisch voor de regendieren houden om ze rustig te maken (zie rotskunst).

De Bushmen geloofden dat de struisvogel het eerste vuur op de aarde bracht, maar omdat hij jaloers van aard is hield hij het onder zijn vleugels verstopt. Anderen zouden het misschien kunnen stelen. Met een list probeerde de mens hem het geheim te verkrijgen. Maar de struisvogel weigert nog steeds om zijn vleugels te gebruiken voor het vliegen omdat hij bang is dat men zijn geheim zou kunnen stelen.

Zuid-Afrika: Impala/ Zwartpootgazelle: jongen geboren in november of december. Cheeta jongen zijn 2-3 maanden oud. Ze gaan de jacht oefenen op de jongen van de Impala die hun moeder meebrengt. Het gaat momenteel erg slecht met de cheeta's. Springbok: jongen geboren in november. Zwartrug jakhals zijn ook 2-3 maanden oud zodat ze kunnen jagen op de springbok jongen.  

Zuid-Afrika: Het Thonga volk geloofde dat bliksem werd veroorzaakt door een grote vogel. Deze zou soms zich in de grond verstoppen tot een diepte van verschillende voet. Hout van een boom die getroffen was door bliksem werd niet gebruikt voor een gewoon vuur omdat het gevaarlijk was (wellicht omdat het te sterk zou zijn/ fel zou branden).

Zambia: Winamwanga volk, doofden alle vuren uit in het dorp en pleisterden de vuurplaatsen opnieuw. De hoofdman gaf het vuur dat ontstaan was door bliksem aan de leider die een gebed er over uitsprak. De leider zond het nieuwe vuur uit naar al zijn dorpen en de dorpelingen gaven de bezorgers een beloning hiervoor. Voor hen was de donder en bliksem alsof de god zelf uit de hemel naar de aarde was gekomen.

Midden-Oost Afrika Girafantilope/ Gerenoek: paartijd oktober of november. Jongen geboren in de regentijd.

Bushmen van de Drakensbergen: Met de eerste lenteregens kwam de grote elandantilope terug in grote kuddes op de bergen. In de zomer gingen de mensen hier achter de elanden aan waar ze zich verzamelden, feesten en rotskunst maakten (o.a. met elandbloed, want het bloed van de eland blijkt het beste bindmiddel te zijn, zo krijgt de afbeelding ook een diepere betekenis). De rotskunst van de elandantilope die hier het meeste voorkomt is rond 2900 jaar oud (tot eind 19 de eeuw) en dus nog niet zo heel oud. Maar de oudste tekeningen in de Drakensbergen zijn rond 30.000 jaar oud. De Khomani San/ Bushmen van de Kalahari jaagden niet op de elandantilope, voor hen was het dier heilig omdat het huilde als een mens als het gedood werd. Voor degene die er wel op jaagden zong men elandliederen en hield men na de elandjacht een elanddans. De eland stond dus voor de komst van de regentijd. In de dans werd de hele levenscyclus van de eland bezongen en uitgebeeld. In de rotskunst komen ook wezens voor die half mens en half eland zijn. We zien ook soms 7 elanden.

Vlak voor een dreigende storm met onweer hield men soms de vuurdans. Dit deed men tevens om de regen af te roepen. Hierbij danste men zingend in een kring rond het vuur. Men beeldde de eerste Bushmen uit die zocht naar het vuur. Ze zochten naar sporen ervan in het zand. Degene die deelnamen aan deze dans konden tevens zieken genezen. Men danste zo hevig dat ze in trance raakten en zelfs op blote voeten door het vuur konden lopen. Het effect werd versterkt door de jankende schreeuwende en huilende dieren die ook wachtten op de regen.

Midden-Afrika: Woestijngazelle/Dorcasgazelle: bronsttijd november. Jongen worden 5 maanden later geboren.

Zambia: In de droge tijd vissen de Lozi in Barotseland op de meerval. (In november start de regentijd). In de laatste modderpoelen is het vissen makkelijk voor de maraboes en visarend. Sommige vijgenbomen dragen nu vruchten (per boom verschillend). Gegeten door o.a. trompethoornvogel: trumpeter hornbill (Bycanistes bucinator), en impala's. De meeste nijlpaarden van Afrika leven in de Luangwa rivier. Omdat het water van de rivier op zijn laagst is voor de regentijd gaan de nijlpaarden nu ver weg om te grazen in de nacht.

Zimbabwe: In het Tanganyikameer is in oktober in Kariba het Tijgerviswedstrijd. Tijgervissen algemeen vanaf november. In Bulawayo kwam de koning van de Matabeles; Lo Bengula, de regen brengen op 19 november in 1880. Daarvoor werd elk jaar rond deze tijd een klein feest gehouden waarbij men als dank voor de regen 12 zwarte ossen offerde. Sir James George Frazer in zijn boek The Golden Bough deel 1, geeft heel veel voorbeelden waarbij de leider/ koning tevens vaak gezien werd als magiër en moest zorgen dat het regende en het land genoeg oogst opbracht. Gebeurde dit niet dan werd hij (of zijn plaatsvervanger) afgezet, gestraft of gedood.

Namibië: Aan de kust bij Hentiesbaai in het National West Coast Recreation Area gaat men vissen op de Coppershark (koperhaai).

Angola: Kwanza rivier vissen op de grote Tarpon vissen ( tot 90 kg) van november tot april.

Angola: In de tweede week van november viert men het Festa da Ilha (eilandfeest). bij Luanda, tegenwoordig ter ere van de zeegodin Kianda. Om te vragen voor een goed visseizoen. Vroeger ter ere van de watergeesten in het algemeen.

Tanzania en Kenia: Serengeti,dieren trek naar zuiden half oktober vanwege droogte. De wildebeesten trekken weer half oktober uit de Maasai Mara naar het zuiden en zuidoosten. Tanzania: November-februari; heetste periode. Soms zaait men vroeg moderne maïs (15 november-31 december).

Botswana: Okavango delta; het water verdampt onder de felle zon in oktober: zebra’s (steppezebra Equus quagga) wachten tot de regens in het zuidoosten in de woestijn gaan vallen zodat ze daar naar de zoutvlakten van de Makgadikgadipan kunnen trekken (om mineralen te eten). Ook de olifanten en gnoes trekken daar soms naar toe. Als de regen is gevallen verzamelen zich vele zebrakudden tot één grote kudde. Tijd van paring en geboortes van deze zebra's. Ze worden gevolgd door leeuwen die ’s nachts op de jongen jagen. En zij worden op hun beurt weer gevolgd door de jakhalzen met hun wat grotere jongen. In de Okavango komen de watervogels zoals reigers en lepelaars en de waterbuffels terug. De waterbuffels krijgen jongen. De leeuwenjongen van ongeveer een jaar leren te jagen op de jonge waterbuffels wat erg gevaarlijk voor ze is. De watervogels zoals reigers en zeearend vissen in de overgebleven laatste poelen in de Okavango en het pannensteel kanaal (op grote bodemvissen). Want de overgebleven vissen zijn samengedrongen. Eind oktober veel bosbranden.




Congo: eind oktober gaan miljoenen palmenvleerhonden van het regenwoud naar het zuidoosten naar het moerasgebied Kasanka in Zambia en in Congo. Net als de andere palmenvleerhonden vanuit centraal Afrika. In dit gebied vormt het de grootste kolonie ter wereld. Want de bomen hangen vol met mango’s en andere vruchten zoals vijgen. De komst van de vleermuizen geeft het begin van het regenseizoen aan in Zambia (net als in Australië). Vele arenden komen hier op af zoals de vechtarenden en visarenden. De kroonarend heeft zijn jongen net op tijd uitgebroed als de vleerhonden aankomen. Na 6 weken is alles opgegeten en vliegen ze weer terug.

Midden Afrika (Zambia, Malawi, Mozambique) in de regentijd (november) worden veel dieren geboren (een groot voedselaanbod voor de roofdieren en gieren): (kaffer) buffel, de Elandantilope (Taurotragus oryx), Impala (Aepyceros melampus) Als de regen nog niet komt kan de impala zelf de draagtijd met 30 dagen verlengen. Koedoe (Tragelaphus strepsiceros) jongen geboren. Sabelantilope (Hippotragus Niger), Waterbok (Kobus ellipsiprymnus). Zebra en knobbelzwijn worden meestal in regentijd geboren (knobbelzwijn in oktober, eind droge tijd). Na de geboorten van de Zebra’s volgt de paringstijd.

In de Savannegebieden gaan de olifanten vechten en paren.

Na de eerste onweersbuien verschijnt de grote Afrikaanse koeienkikker. Ze vechten om te mogen paren. Hierna bewaken ze de kikkervisjes tegen uitdrogen door kanalen te graven tussen de poelen. Ook andere kikkers gaan paren. Sommige Bushmen noemden kikkers "waterkinderen". Het eten er van was taboe. Anders zouden ze door een wervelwind worden meegenomen en zelf veranderen in kikkers.

Congo: De schaarbekvogels nestelen langs de Congo-rivier vier weken voor de hoogste stand. Op het hoogtepunt van de regentijd staat het oerwoud onder water, de vissen komen dan vanaf de rivieren binnen zwemmen. Aan het begin van de regentijd viste men sinds de prehistorie ook op de grote meervallen die in het ondiepe komen paaien. In Dzanga-Bai komen de bosolifanten samen om mineralen en zouten te eten en te paren. Ook bij Loango Beach aan de westkust komen de dieren (olifanten, nijlpaarden, woudbuffels, penseelzwijnen, gorilla's en nijlpaarden) van het zoute gras eten.

Een andere bron van honing vormen de termietenheuvels, zoals die van Zimbabwe. Hierin is in november honing te vinden van de Mopanebijen. Ook termietenheuvels staan als rotskunst afgebeeld (vooral in Zimbabwe).


Zambia: in november verzamelen de wildebeesten (gnoes) zich in grote kuddes in het noordoosten van de Serengeti. De koningskraanvogels keren terug. Na de eerste regen verschijnt sappig jong gras en nu worden de kalfjes geboren van de wildebeesten binnen een maand. De Hyena’s liggen op de loer. De gnoes trekken met hun jongen naar de Zambesi rivier. Eind november naar december overgang van boer naar visser (start visseizoen).

De kraanvogel is ook het nationale wapen van Oeganda.

Malawi: In oktober komen de vogels aan in de moerassen om te broeden. Zoals de ooievaars, ibissen en kraanvogels. In oktober en november gaat men vissen op de regenboogforel. In oktober komt de Böhms bee eater vogel aan.

West, noordoost en Oost-Afrika in november komen de trekvogels aan in miljoenen. In midden Afrika komt de koekoek en de fitis ook aan vanuit Europa in deze periode.

Zimbabwe: in november komen bij de How mine miljoenen Europese zwaluwen aan om te broeden. Hier zijn dan ook veel roofvogels te vinden.

Zie ook het heilzame zwaluwkruid. Chelidonium Majus. Dat zou bloeien wanneer de zwaluw in Europa is en verwelken wanneer hij wegtrok. Dit zagen de bewoners van Zuid Afrika ook zoals de bushmen in hun eigen periode. Ze zeiden dat ze het kruid daarom van de Zwaluw hadden gekregen. De zwaluw heeft even tijd nodig om naar Zuid Afrika te vliegen.

Zwaziland: Eind oktober: na de regen kwaken er vele kikkers. En men ploegt nog tot begin november (na regen). Verder eet men grote kevers als lekkernij. Men oogst eind oktober pinda's, guava en papaya (afkomstig uit midden- en zuid-Amerika). November: kans op bliksem en zware regenstormen.

Kenia: Mombasa triatlon: in november racen voor mannen, vrouwen en kinderen.

Kenia: Het Nandi volk en het Kalenjin volk kalender. Deze periode komt overeen met Mulgul 1/ Kipsunde Nebo Oeng/ Aeng: Tweede maand van de oogst, Tevens het offeren van sunnetek (vet). Soort oogstdankfeest.

Mozambique/ Swahili: In de regentijd in november verdwijnen de Plejaden weer. Ze worden Kilimia “de ploegende” sterren genoemd. Ze komen terug in juni (na onder gegaan te zijn aan begin van mei).

Mozambique: in de regentijd verschijnen vele vlinders.

Ethiopië: 10 november: Start van de maand: Hidar.

Ethiopië: Grote Ethiopische renwedstrijd: Op de laatste zondag van november. Bij Addis Ababa.

Soedan: In november start de droge tijd. Er zijn weinig tot geen windstormen meer. Het land kan nog wel bevloeid worden met een watterrad, de sagia.

Soedan: White eared Cob (antilopesoort) trekken naar paargronden in het noorden. Hier vechten ze twee maanden waarna ze paren en weer naar zuiden trekken.

De Masaï mannen werken samen met de honingspeurder-vogel. Ze laten de vogel hun bijennesten opsporen en als dank geven ze de vogel een deel van de honingraat met extra larven.

Zuid Afrika lentebloei van vuurlelies, gladiolen, aloë’s etc. kersen zijn rijp half november. In midden en zuid Afrika gaan de flamingo’s broeden van november tot februari.

De Paradijs kraanvogels: Anthropoides paradiseus/ Grus Paradisea. Noemt men ook Stanley's kraanvogel of blauwe kraanvogel. Het is de nationale vogel van Zuid Afrika en hij broedt met een hoge piek in november in Zuid Afrika. Helaas is deze mooie vogel zeldzaam geworden. Hij broedt ook in Botswana in november. In Namibië komt deze vogel nu ook aan waar hij vooral voorkomt in de Etosha Pan van noord Namibië. Hier gaat hij pas in december broeden (volgende periode) als de regens zijn gevallen.

--------------------

Periode van Weegschaal (nu)

Zie de Bushmen mythe van de Mannelijke Linx/Miereneter en Springbok (Bij sterrenbeeld Weegschaal/Flamingo's, zie 5). In een mythe wordt de knappe dochter van de srpingbok !kháuko ontvoerd door de miereneter. Hij raakt verstrikt in de boogpees van de Linx als in een steenslinger. Soms was het juist de mannelijke Linx die haar ontvoerde om met haar te trouwen. (in de tijd voordat de mensen dieren werden).

Zie de Bushmen mythe van de twee ster punten van Het Zuiderkruis van de Twee Leeuwenmannetjes: !gu     en     !hiuë taǂthóu. Zij jagen op de 2 blauwe kraanvogels: !gi /!ki en !kao. En hun kinderen. De eerste leeuw probeerde in een doorn boom te komen met de hulp van een touw. Maar het touw was te zwak omdat het gemaakt was van muizendarmen en hij viel in het vuur dat de kraai had gemaakt. De andere leeuw kwam op de geur af en sneed de dij af van zijn vriend. Hierop kwam de eerste weer tot leven waarna ze samen verder aten. Daarna gingen ze verder jagen. De eerste leeuw !gu at een schildpad in een keer op. daarna zorgde de pratende schildpad in zijn buik dat hij niet bij het water kon komen of bij mensen. Daarna kwamen ze bij het huis van een oude vrouw en een kleine haas. Die hun ook te slim afwaren en !gu overleed van de honger. (Als een soort moraal vertelt men dat een man soms zijn zere been moet afsnijden om te ontsnappen aan een leeuw).

Sommige Bushmen zien ook een Leeuwin in de sterren van het Zuiderkruis. (Zie de mythe van de lynx? die tijdelijk een leeuw is.)

Een andere naam voor Zuiderkruis was \dasi-ï /nara: Wellicht van "vuur-schoen". Zie "da": vuur, brandhout, vuurstok. Of van da-sii: makkelijk. dasi: rib.

KhoiKhoi (Hottentot) Korana: Nummer 3: !nona. Kaapse uitspraak vroeger: Nhona

Bushmen vroeger ngonawe / !nwona/  !nwana. Nummer 3. ngo betekent "bloem". En "god". Een andere term voor 3 is: _dwene.     Zie dudu !nwana : "drie elandantilopes". Zie du: regen, water, duiken, eland, mond, deur, nacht, zand. (in duko: rivier, in dum: rivier, zwemmen, nek, keel, gat. De keel zou het centrum zijn van het denken. In dumba: rivier. In duduk "eja: monster, monsterlijk: zoals de olifant, of leeuw. In duala: grote pijl).

Bantu Magosi vroeger: Matato. Xhosa modern: Amatatu

West Afrika

>>