De sterren op de aarde

De oorsprong ligt in de eeuwige zoektocht van de mens naar terugkerende patronen en orde in de natuur. De jager zocht de snelste en kortste route met de grootste jachtopbrengst. Hiervoor gebruikten ze de kennis van de astronomie. Met name de sjamanen werden speciaal hiervoor geschoold. De mens heeft altijd de neiging gehad om de sterren (beelden) die in de hemel zijn te verbinden met plaatsen op de aarde. Verhalen van de goden die de aarde hebben gemaakt en op aarde hebben geleefd waarna ze een sterrenbeeld zijn geworden zijn in alle culturen bekend. Zo ontstond ook het geloof. Een goed voorbeeld is de reis van de Griekse held Heracles die twaalf taken moest vervullen en het verhaal van Jason en de Argonauten die met hun schip Argo heldendaden volbrachten. Men heeft zo getracht de sterrenbeelden van de goden op de aarde aan te brengen (zie de volgende beschrijving van de afzonderlijke sterrenbeelden). Denk ook aan de latere Nasca afbeeldingen in Amerika. Of iets kleiner zoals de rotskunst in Zweden en Denemarken waar de constellaties op de rotsen zijn afgebeeld (bronstijd). Ook heeft men altijd gezocht naar de mythische Eridanusrivier die ergens op aarde moest zijn. (Voor de Chinese sterrenbeelden in China zie hoofdstuk Decanen).

Niet alleen passen de sterrenbeelden op de aarde maar ze blijken ook nog eens belangrijke functies te hebben. Het is eigenlijk een oeroude kaart en tevens jaarkalender. En het verklaart ook waarom sommige sterrenbeelden op hun kop staan. Oude kaarten bevestigen de theorie van de sterrenbeelden op aarde. Ook de historische plaats/ eilandnamen en mythen zijn hier echt "letterlijk" op gebaseerd. Toen bestonden de huidige landsgrenzen nog niet.

De belangrijkste sterrenbeelden vormen de plekken waar de mijnen zijn te vinden (in geconcentreerde hoeveelheden die ik een voor een heb opgezocht en in kaart heb gebracht). Van alle belangrijke edel- en gewone metalen en mineralen en (half) edelstenen (inclusief de handelsroutes). Hieronder vallen ook belangrijke grondstoffen zoals; vuursteen, jaspis, obsidiaan en kwarts voor het maken van wapens en ook sierstenen, en kleurstoffen zoals gele oker, meteoriet en de meteoriet inslag plekken. Deze werden aangevuld met heiligdommen zoals cultgrotten en plaatsen met kunst en steen graveringen. Met name kwarts werd al in de vroege prehistorie wereldwijd gezien als een magische steen met spirituele eigenschappen.

Ook de heilzame of heilige bronnen horen erbij. Deze worden vandaag de dag nog steeds vereerd. Soms zijn het complete meren (die noemt men dan vaak gewoon "overstroomde heilige bronnen"). Een eiland in een heilig meer is een ideale plek voor een heiligdom. Men gaat nu nog graag op pelgrimstocht naar deze heilige bronnen (zoals in Oost-Azië), soms een keer per jaar of tijdens de lente- en herfstzonnewende (als men dichtbij woont) om zo geluk, gezondheid en vruchtbaarheid te krijgen voor de rest van het jaar. Om deze reden gaat men vandaag de dag nog steeds naar de heilige stenen en de bronnen. Op het zuidelijke halfrond spelen de bronnen in de droge gebieden een belangrijkere rol wat betreft de watervoorziening in de woestijn.

De figuren van de Sterrenbeelden werden later gekenmerkt door de plaatsen waar de kopermijnen zich bevonden (en nog bevinden) en waar het koper werd bewerkt door de smeden (zoals op Kreta). Koper is een erg duurzaam materiaal men maakt er bronzen voorwerpen mee. Vooral de koperen en bronzen bijlen werden door plaatselijke heersers gedragen als teken van macht. Om brons te krijgen voegde men tin aan het koper toe. Dus tin was ook een belangrijke grondstof. Het eerste koper werd al bewerkt rond 8500 voor Christus maar algemeen werd het pas rond 5000 v Chr. Maar de mensen gebruikten de mineralen in de rivieren al in de vroege prehistorie ook om hun huiden zwart te verven en als desinfecteer middel. Malachiet, het groene kopererts werd ook gebruikt als cosmetisch middel en kleurstof. Ook in India zijn de oudste kopermijnen uit de Indusbeschaving in gebruik rond 3000 voor Christus. Hieruit ontstond in 2000-1600 v Chr. de Chalcis cultuur (Chalcis komt van "koper"). Vaak vind men ook goud bij kopererts. Opvallend is ook dat de figuren uit de sterrenbeelden een soort Frygische muts dragen. Deze mutsen zouden in het vroege Griekenland gebruikt zijn door mijnbouwers. Gevuld met stro zouden ze de hoofden beschermen tegen het stoten.

Dan is er ook nog de Melkweg; oude volkeren noemden dit al de trekroutes van de vogels. En inderdaad; de meeste vogels volgen deze route vanuit Afrika. Later gaven de mensen de betekenis "dodenrivier" aan de Melkweg. Deze trekroute loopt precies langs de sterrenbeelden zowel op de aarde als in de hemel. Hoewel deze door de tijd heen iets is gewijzigd vanwege bebouwing van het land en drooglegging van vochtige broedplaatsen. We zullen zien dat dit overal op de aarde overeen komt.


Het ontstaan van de kaart:

De tijd waarin de sterrenbeelden (van Europa en Azië) zijn gevormd zoals we die vandaag de dag nog kennen, is met zekerheid te dateren uit de tijd van de Mesopotamiërs. Maar stamt waarschijnlijk al uit rond 11.700 v Chr. We spreken dan van de periode van Leeuw/ Of de Zodiak van Leeuw (zie hoofdstuk Zodiak. De lentezonnewende stond in Leeuw, de zomerzonnewende stond in schorpioen, de herfstequinox in Waterman en de winterzonnewende in Stier. (Voor uitleg over Equinoxen zie; hoofdstuk Astronomie). In het centrum van de kaart staat het sterrenbeeld van de Plejaden (dit zien we overal terugkomen). Zie voor meer informatie de uitgebreide informatie bij dit sterrenbeeld wat niet voor niets het belangrijkste is. Dit komt met name terug in de vele mythen en symbolen uit alle religies.

Men jaagde met pijl en boog en er heerste een koud klimaat waarbij de zeespiegel veel lager lag dan tegenwoordig. Men kon zo naar Groot Brittannië lopen. Rond deze tijd vormt de rotskunst opvallende overeenkomsten wat wijst op connecties over grote afstand. Destijds was de ster Wega in de constellatie Lyra van sterrenbeeld Lier (een zeer heldere ster) de Noordpoolster. Canopus (kiel van het grote schip) vormde de Zuidpoolster. Later zijn de sterrenbeelden door de precessie verschoven en we kunnen ons alleen de laatste twee perioden van Stier en Ram herinneren waaraan onze betekenissen nog steeds zijn gekoppeld. Opvallend genoeg zijn ook de Noord- en Zuidpoolster direct gekoppeld aan de posities op aarde en hun bijbehorende culturen door de tijd heen.

Deze leeuw of katachtige vinden we ook terug in de oudste stenen tempel van Göbekli Tepe in Turkije.

In Australië begon men echter nog veel vroeger met het aanbrengen van rotskunst. Ook zij hebben hun eigen sterrenbeelden (zie het jaar rond van Australië). En ook de Neanderthalers kunnen dit al hebben aangegeven door middel van rotskunst.

Wellicht zagen zij in de prehistorie iets andere figuren in deze gebieden dan wij nu kennen als andere dieren zoals de mammoet, bizon, everzwijn en neushoorn die voor hen heel belangrijk waren en afgebeeld werden in de grotten. Sommige grot afbeeldingen lijken toch wel op de zodiak figuren. We zien bijvoorbeeld ook een Venus met een hoorn in haar hand. Opvallend is dat er in de cultusgrotten niet werd gewoond maar deze alleen gebruikt werden voor rituelen en begravingen. Als we kijken naar de ijsgrens van het Saalien en vorm van het sterrenbeeld draak en het oog van het sterrenbeeld leeuw, spreken we misschien al over 200.000 v. Chr. Als we starten bij sterrenbeeld boogschutter wellicht al rond 300.000 v Chr. Ook in andere werelddelen zien we hetzelfde systeem met sterrenbeelden die overeenkomen dus dit wijst op een zeer oude algemene kennis.

Vanaf 5900 v Chr. begon men met het afbakenen van de vormen door middel van grote stenen zoals in Carnac. Men plaatste deze rond en in het sterrenbeeld figuur van de arend. De trend om op deze strategische plekken kunst aan te brengen als markering ging gewoon door tot rond het jaar 500 en op sommige afgelegen plaatsen tot meer dan 1000 na Christus (zoals in de steppen gebieden van Azië). Op de Hawaïaanse eilanden maakte men nog petroglieven rond 1400-1500 na Christus. En op de eilanden van Frans-Polynesië gebruikt men megalieten hiervoor zelfs tot 100 jaar geleden (nu opnieuw geïntroduceerd !).

Een nieuwe impuls van de sterrenbeelden kwam rond 3000 voor Christus waarbij men wereldwijd staande stenen ging oprichten en rots graveringen ging maken om de figuren af te bakenen. Zoals menhirs, hunebedden, dolmen, en andere megaliet structuren.

De sterrenbeelden krijgen dus een dubbele betekenis; met hun glanzende pracht van de stenen hadden zij een bijzondere (heilige) betekenis. De vorm van rivieren, heuvels en bergketens versterkten de vorm van de sterrenbeelden. Opvallend is dat deze megalieten heilige plekken waren die zelf niet bewoond waren maar vaak gebruikt werden om hun doden te vereren/ begraven of om een ritueel uit te voeren. Vaak werden de doden begraven op eilanden buiten de bewoning zelf. Nadat men deze belangrijke kaart van de zodiak op aarde had vastgesteld, heeft men deze in de sterren gezocht als sterrenbeelden, en niet andersom. Daarom staan sommige sterrenbeelden ook op hun kop zoals Hercules en Cassiopeia. Dit zien we ook terug bij andere werelddelen en culturen.

De mijnbouw was dus erg belangrijk voor de megaliet bouwers. In Anatolië werd al in 3000 v Chr. meteorietijzer als werkstof benut. De Grieken noemden het metaal "Chalybs" naar de Chalybern, een volksstam die ten oosten van de zwarte zee woonden. Ook vulkanen vormden een belangrijke rol in hun religie ook omdat de belangrijkste edelmetalen; goud, zilver, koper en zink en obsidiaan, diamant rond vulkanen (in lava) te vinden zijn. Tevens maakte men graag gebruik van de vulkanische thermale baden en bronnen om te genezen. Uit geoxideerd lood werd ook zilver gewonnen dus zocht men ook naar lood. Deze oude vulkanen en vulkanisch gesteenten vormen dus vaak de basis van de sterrenbeelden. Ook hebben de belangrijkste bedevaartsplaatsen er voor een groot deel mee te maken. Men bouwde vaak een kerk boven op de heidense heilige plaatsen en bronnen. En het strategisch belang van de edelmetalen en grondstoffen geldt nog tot op de dag van vandaag.

Het vulkanisch gesteente bevat ook vaak graniet. En heilige plaatsen hebben ook vaak een speciale akoestiek. Graniet heeft een resonerende eigenschap als lithofoon (zoals calciet stalagmieten). Deze eigenschap werd al gebruikt als muziekinstrument vanaf de vroege prehistorie. Het is dan ook niet opvallend dat rotskunst en granieten rotsen vaak samengaan. Door het slaan op de rotsen ontstaan ondiepe kuiltjes; de zogenaamde cup Marks. (maar men moet ze niet verwarren met de gaten die voor het opvangen van regenwater of offerbloed of voor het stampen van meel zijn gemaakt). Deze rots lithofoons vinden we over de gehele wereld maar vooral in Afrika Zoals in het oude Griekenland worden de pilaren van tempels in India nog steeds gebruikt als lithofoon. Ook meteorieten werden gebruikt als lithofoon door de Aboriginals in Australië. Uit recent onderzoek is aangetoond dat veel grotten een speciale resonantie hebben met 7-8 echo's waardoor de muzikale eigenschappen versterkt werden.

Een andere kant van deze gebieden met sterrenbeelden is dat zij door de extra mineraalrijke grond en water die zij bevatten heel veel verschillende soorten genezende planten bevatten. Deze planten worden zowel door mens als dieren graag gebruikt sinds het begin van ontstaan. Het is dus een belangrijke apotheek die behouden moet blijven omdat we hier alles vinden om onze ergste ziektes te kunnen behandelen. Vroegere natuurgenezers (tevens sjamanen) leerden hun kennis door de dieren te bestuderen want alle dieren weten precies welke kruiden ze nodig hebben (zelfs insecten).

Door de uitwisseling van ideeën voelde men zich sterk verbonden en men stemde ook het geloof op elkaar af. Beroemd is het wijdverbreide verhaal van de overstroming en de ark (het schip van de Argonauten). Of het gevecht van de held en de draak. Daarna werden de landen aangevallen door volkeren die de macht over wilden nemen. Alle handel stortte in en de kennis raakte verdwenen. Ook door de verandering van het klimaat en intensieve landbouw is er veel verloren gegaan omdat vochtige en vruchtbare grond nu veranderd is in woestijnen. De Grieken en latere Romeinen hebben ook nog getracht om het over te nemen. De komst van het ijzer bracht ook een belangrijke ommekeer. Het ijzer ging niet zo lang mee maar was in grote hoeveelheden te maken en ideaal voor het vervaardigen van wapens. Oorlog voeren werd zo een stuk goedkoper en gemakkelijker.

Zichtbaarheid:

Veel archeologische sporen liggen nog onder het zand en zijn sinds kort weer herontdekt door speciale luchtfotografie (met satellieten). Ook kan men de rotskunst steeds beter zien door speciale technieken.

Waar we op moeten letten is dat de sterrenbeelden op het noordelijk halfrond zich bewegen van rechts naar links, ze volgen elkaar op van rechts naar links. Stier staat dus rechts van tweelingen. Op veel oude kaarten en wereldbollen zijn de sterrenbeelden juist in spiegelbeeld weergegeven wat nogal verwarrend was. De sterrenbeelden zijn dus zichtbaar met een spiegel. Men zegt dat de zodiak in spiegelbeeld "de zienswijze van de goden is". Op oude sterrenkaarten staan de sterrenbeelden in spiegelbeeld weergegeven alsof men van buiten ons sterrenstelsel op de aarde kijkt. De aarde is dan een spiegel van de kosmos (wat boven is, is beneden). In sommige religies/ culturen spreekt men ook de reis van de zon die 's nachts langs de sterren gaat in de onderwereld of "tegenovergestelde" wereld. Zie ook Johannes Honter die de sterrenbeelden weergaf gezien vanaf de aarde (Bazel 1541).

De betekenis van de sterrenbeelden is dus ook verloren gegaan doordat men ze gewoonweg niet meer kon zien aan de hemel. Het sterrenbeeld ram en vissen dat gekoppeld is aan de lente-equinox is nu pas te zien in de herfst en niet meer in het voorjaar (zie Zodiak). Maar doordat de sterrenbeelden inmiddels 6 plaatsen zijn opgeschoven zien we de leeuw nu weer in het voorjaar aan de hemel staan op het noordelijk halfrond zoals het rond 11.700 v Chr. was tijdens de zodiak van Leeuw. Hierdoor kunnen we de oorspronkelijke betekenis weer terugvinden (zie hoofdstuk van het jaar rond).

Hoe werkt het systeem?

Ga naar de kaart van de sterren en de beschrijvingen van elk sterrenbeeld.