Grote beer, Kleine beer





GROTE BEER: Slowakije en Noord Hongarije. Het is ook verbonden met Noord Tsjechië waar het de bergen volgt. Dit is het duidelijkste sterrenbeeld, het wordt gevormd door de bergen die vol zitten met prehistorische mijnen waar allerlei delfstoffen gevonden werden (nu nog steeds). Plaats; Banska. In sommige landen noemt men het een grote opscheplepel waar het ook veel op lijkt. Je zou het ook kunnen zien als een staaf met gietbeker voor het uitgieten van metaal. Opvallend is dat de beer een lange staart heeft en wat ook terugkomt in oude afbeeldingen van het sterrenbeeld in manuscripten. Linksboven zien we de staartpunt van de oude draak (ertsgebergte boven Tsjechië) die bijna helemaal doorloopt tot de beer. Waarschijnlijk kwamen hier vroeger ook echt veel beren voor (ook gezegd van de bovenzijde van naastgelegen sterrenbeeld Voerman).

Prehistorie: De beergodin was van oorsprong vrouwelijk. Rond 5000vChr (In de periode van Stier). vereerden de Grieken haar al; er is een ritueel beeldje van een beer gevonden die een kom vasthoudt. Ook kennen we de Keltische beergodin Dea Artio in Europa. De stad Bern in in Zwitserland koos haar uit als symbool. Hier is ook een bronzen beeld gevonden. Er zijn ook beren gevonden in de Vinca cultuur. Zie ook het sterrenbeeld van de Berenhoeder. De berin werd later ook gezien als de god van het gewas die elk jaar reïncarneerde.

Grote Beer/ Latiijn: Ursa Major/: Het hele jaar te zien aan het noordelijk halfrond. Het bevat ook 7 heldere sterren.

Grieks: Arctos/ Arcturus; "beer"/ Ook wel ploeg genoemd (grote steelpan vormt). Oudgrieks ook: ἅμαξα: Amaksa/ amaxa: vierwielige wagen, vrachtwagen.Of: ἄρκτoς: arktos: beer, Noorden. (Een gewone beer is: ἄρκoς: arkos, Modern: αρκούδα). OudGrieks: ἀρκτ-oûρος: berenhoeder , (de ster) Arcturus; herfst.

Bij de Grieken is het de dijbeen van Zeus. Omdat Dionysos te vroeg was geboren (na 6 maanden) uit de sterfelijke prinses van Thebe die dood gaat opdat hij geboren kon worden (Zeus liet zijn ware gestalte aan haar zien als het vuur). En Dionysos moest nog 3 maanden "rijpen". Omdat hij als god van de vegetatie in het voorjaar geboren/ herboren moest worden. Naaide Hermes het kind in de dijbeen van de grote god Zeus. Later opent Hermes het been weer. Bij de Romeinen zei men: "Hij die uit de schenkel van Jupiter werd geboren". Zie ook het knopenschift/kalender noord 3B en zuid 9/ 9B.

De poot of dijbeen van een dier was speciaal, zoals het dijbeen van een mens (zoals vooral rund en misschien in de prehistorie ook de beer). Deze werd vaak geofferd aan een god(in) dus werd aan de priester/ sjamaan/ regenmaker gegeven omdat deze de god(in) vertegenwoordigde. De rest van het dier werd door de anderen gegeten tijdens een ritueel of feest.

Grieks: De Nimf Callisto (dochter van Lycaon, koning van Arcadië) was de jachtmaat van Artemis. Zeus veranderde zich in Apollo en verleide Callisto hierna kreeg zij een zoon, Arcas. Hera veranderde haar als straf in een beer. Of Zeus heeft haar in een berin verandert om haar voor zijn echtgenote Hera te verstoppen. Arcas groeide in de bossen op en daar doodde hij op een dag (bijna) zijn eigen moeder omdat hij haar per ongeluk aanzag voor een wild zwijn. Zeus maakte van Arcas de Berenhoeder of kleine beer. Hera werd hierop nog bozer en zij vroeg Tethys, haar vroegere min en Oceanus te voorkomen dat zij ooit in de buurt kwamen dus zwerven ze voor altijd rond de poolster. Op Kreta vierde men vroeger op 2 februari in de grot van Acrotiri bij Kydonia het feest ter ere van "De maagd Maria van de beer" (Panagia Arkoudiotissa). De beer stond in nauw verband met de geboorte van kinderen. In Arkadië kon de moeder van de vooroudergod Arkas zich veranderen in een beer kort voor Arkas werd geboren. De naam van de moeder was Kallisto Megisto of Themisto. Verwant aan godin Artemis. Artemis zelf kon zich veranderen in een beer. Meisjes van Athene dansten als beer ter ere van Artemis van Brauronia. Vooral tijdens de initiatieriten van de meisjes. Ook de ziel van het monster Typhon zou zich in het sterrenbeeld bevinden. Maar Apollo en Artemis zijn latere goden.

De Grieken noemden het sterrenbeeld ook "de schroef", vanwege de wentelende beweging rond de pool. vroeger stond het  dichter bij de poolster dan nu.

Romeinen: zagen in de zeven hoofdsterren zeven beren, Arctos/Arctus: "de beer": Grote beer, kleine Beer, noordpool, noorden, nacht. (septem triones, het oude franse woord "septentrion"; het noorden, verwijzing naar het noorden). Soms ook gezien als 7 ossen.

Arabisch; Uma of Dubhe; "beer". De Arabische Al-Sufi 903-986 vChr beschreef de grote beer ook als een door paarden getrokken wagen op vier wielen. Deze wagen (beschrijving) zou voor het eerst weer overgenomen zijn door Petrus Apianus in Astronomicon Caesareum uit 1540. De 7 eerste sterren worden ook genoemd: 1Dubhe; van Dubb: "beer". 2Merak; van Merak-al-dubb-al-akbar; "de lendenen van de grote beer". 3Phegda; van Fekhah-al-dubb-al-akbar;"de dij van de grote beer".4 Megrez; van Maghrez-al-dubb-al-akbar; "de wortel van de staart van de grote beer. 5Alioth, de eerste ster van de staart. Werd volgens Alphonsus X van Castilië; door astronoom Ulugh-Beigh in de 15de eeuw al-joun genoemd; "het zwarte paard". Soms geschreven als al-jat waardoor Alioth ontstond. Als Sûfi nomede deze al-djûn; "de golf". Mizar; de zesde ster, betekent "gordel/voorschoot". of lende? Het is teven een persoonsnaam. 7Benetnash of Alkaïd.  Van al-kayid-al-benât-al-na'sh; "de aanvoerder der schreiers. Want sommigen zagen in de 4 sterren van de grote beer soms ook een doodskist, en in de drie van de staart, de volgers van de overledene (de rouwers).

De ster bij de staartpunt wordt Benetnasch; "klaagwijf" genoemd. (met nog wat andere sterren als Alcor, zie letter g, Alcor ligt vlak bij Mizar) Boven al-anak (Mizar?), ligt nog een kleine ster; al-Suhâ: "de kleine verwaarloosde", genoemd. Door deze ster zou de scherpte van het gezicht worden bepaald. Een spreekwoord: "Ik laat hem al-Suhâ zien, en hij toont mij de volle maan". Wellicht zou deze ster later in helderheid zijn toegenomen.

Indianen van Noord-Amerika; een beer (de vierhoek) achternagezeten door drie jagers (de drie sterren van de staart). Een deel van een nog grotere beer of een grote lepel. De Navajo Indianen van Noord-Amerika zagen een ronde hut (Hoogan) in de Grote Beer en Cassiopeia. De Noordster Polaris stelde het vuur voor in deze hut.

China: Volgens de Dunhuang sterrenkaart: Dit was een erg belangrijk sterrenbeeld en werd Beidou genoemd: "de grote opscheplepel". Dit was tevens een attribuut van de grote aardegodin Guanyin/ Xiwangmu. Bij de steel zijn de 3 excellencies "Sangong" (3 mannelijke yang tekens) aangegeven. De grote beer hoorde bij de sterrenbeelden van de noordpool die samen het grote paleis vormen. Tevens zou De Grote beer in China een Bureaucraat voorstellen, gezeten op een wolk en gevolgd door twee verzoekers/ indieners. Tijdens de Ming dynastie onder Hongwu, was Nanjing de hoofdstad van China. Men heeft de stad zo gebouwd dat de 13 stadspoorten gelijk waren aan de sterren van het sterrenbeeld van de grote beer (volgens de Taoïstische traditie). Chinees: Op de Dunhuang sterrenkaart uit 649-686 nChr. is de Poolster de Keizer, rechts van hem staan 4 sterren die zijn adviseurs moeten voorstellen.

Sámi/ Samen: Hierin zagen zij een boog die behoorde aan een grote jager. De grote jager was te vinden in ster Arcturus. Zie kleine beer.

In middeleeuws Europa soms ook gezien als Charles' Wain of Wagon; Een woonwagen getrokken door een paard (Naar links). Kircher nomet de vier sterren van de vierhoek "de doodskist van Lazarus, en de drie overige: Maria, Martha en Magdalena. Door Schiller werd het weergegeven als het bootje van Petrus.

In Engeland soms gezien als "de ploeg".

In Frankrijk genaamd "Casserole" ofwel; steelpan.

Kleine Beer; zie de staart linksboven en de top van de rode lijn. Dus het verlengde van de Plejaden.



KLEINE BEER:

In het Saalien lag de kleine beer nog onder het ijs. De staartpunt van de draak (Noordpoolster) kwam toen nog uit bij de grote beer. Vandaar dat men toen de noordpool "Beer" noemde. Toen het ijs zich terugtrok kreeg men de nieuwe noordpool en noemde men dit ook wel een vos (vorm van een vossenstaart). (In de tempel van Göbleki tepe 10.000vChr. zien we ook een vos afgebeeld, duidelijk mannelijk. Wellicht zag men er een poolvos in.

Noord-west Rusland, het Karelia gebied tot de witte zee werd vroeger berenland genoemd, het land van de berenmensen. Het eiland was het tegenwoordige schiereiland Kaninskiy Bereg. Daarboven lag het eiland van de noordpool. De middellijn komt precies hier uit. Het leger van Wodan werd vroeger ook Berserkers ( berenmannen) genoemd. In de middeleeuwen gaf men op oude kaarten ongeveer hier een Noordpooleiland aan.

Op de kaart van Europa/ Azië ligt de Noordpoolster precies in het verlengde van de Plejaden (poort der zielen). Zie ook de andere onderliggende sterrenbeelden: Perseus en Auriga.

------------

Kleine Beer; Ursa Minor (kleine steelpan vorm): De hoofdster heet Polaris en is momenteel onze Poolster (zie Astronomie). De Ster is het belangrijkste punt voor de navigatie. Vaak wordt dit sterrenbeeld weergegeven met een grote staart. De grote beer wijst altijd naar de Poolster.

Grieks; de grieken noemden hem Cynosure "de staart van de hond".

Arabisch; Polaris wordt Alrukaba; "knie" genoemd. De Bedoeïenen gaven dit sterrenbeeld ook weer als: een oude vrouw en drie jonge meisjes.


Samen/ Sami volk van Noorwegen, Zweden, Finland: De Noordpoolster werd gezien als de knop of spil van de wereld: Boahjenasti.
Aan de ene kant stond het sterrenbeeld van een groot rendier en aan de andere kant een jager met zijn boog. De sterenbeelden draaien rond de Poolster.
De jacht duurde zo de hele nacht. Als de jager de Poolster zou raken zou de hemel omlaag vallen en iedereen sterven. De jager is Diermmes.
Dit was een dondergod met zijn hamer. Hij had een regenboog in een hand en een bliksem-schietende boog in de ander. Hij jaagde op
Mjandasj pyrre/ Meandas-pyyrre (of Golle Coarveheargi): een mooie vliegende rendierstier met zwart hoofd en een gouden gewei. Met een wit lichaam, brandende ogen en een zilveren rug/zilverglanzend lichaam als de sneeuw. De mensen mochten niet naar naar het rendier kijken want deze was erg krachtig. De jager zou ooit het rendier bereiken.
Wanneer hij hem raakte met zijn eerste bliksempijl. Zou de wereld ten onder gaan aan woestijnen, uitdrogen van oceanen en het uitblijven van regen. De tweede pijl zou de ,
besneeuwde bergen laten smelten en het noorderijs laten smelten. Wanneer hij dichtbij kan komen om het rendier te doden zou de zon en maan zelfs uitgaan en de wereld verdwijnen.
De Sami brachten offers aan de Noordpoolster. De grote boog bevat 3 sterren, het zou te vinden zijn in het sterrenbeeld van de grote Beer. De boog die behoorde aan een grote jager. De grote jager was te vinden in ster Arcturus.

Sommige Sami zagen een Eland in het sterrenbeeld van het rendier. De kosmische jacht: Sarvvabivdu, zou te zien zijn in de sterren van Tweelingen, Castor en Pollux.
De tweelingjagers die schieten op de eland: de hele eland wordt gevormd door Auriga, Perseus en Cassiopeia. Hun drie jachthonden zijn te vinden in de drie sterren van de riem van Orion.

De dondergod Tiermes/ Diermmes werd soms ook Horagalles ("donder held") genoemd. Vergelijkbaar met Ukko/ Akko: Geddekis Akko (of Geddekis Galggo). Een reus die jaagt op onweerswolken. Hij is zo lang als tien sparren en heeft haren als naalden. Twee dalen ontstaan waar zijn voeten de aarde beroeren. Met rivieren. Bij Noorwegen jaagt Tiermes. Overigens kennen de Sami ook de godin Juksahkka ("Boog Vrouw"): Een godin die van een ongeboren kind een jongen kon maken. Tevens een instructeur van jongens (initiatie). Want tijdens de initiatie gaat de jongen alleen op jacht om een hert-achtige te schieten met zijn boog. Ze leefde bij de ingang van het huis (aan de oostzijde).

De vergelijking van Noordpoolster en  Plejaden is treffend.

De Evenken uit Siberië hebben een gelijksoortige mythe: Ooit beklom een grote eland een heuvel in de bovenwereld en spietste de zon op zijn gewei. De mensen, die in de middenwereld leefden, kwamen hierdoor in de duisternis.
De held Main vloog op ski's naar de bovenwereld. Hij schoot de eland met een pijl neer. Hierna kon de zon de middenwereld weer bereiken. Main bleef in de bovenwereld om de zon te
bewaken. Want elke avond pakt de eland de zon en moet Main hem in de nacht achtervolgen en neerschieten opdat de zon in de ochtend kan opgaan.